17 yaşında şirkət qurdu, 25 yaşında milyarder oldu: James Dacombe-un hekayəsi
Britaniyalı sahibkar James Dacombe texnologiya dünyasının ən diqqətçəkən gənc simalarından birinə çevrilib. Cəmi 25 yaşında onun qurduğu süni intellekt çipləri şirkəti Olix 3,3 milyard dollar dəyərində qiymətləndirilib və Dacombe Avropanın ən gənc öz sərvətini özü qazanan milyarderi olub.
James Dacombe-un hekayəsi ənənəvi karyera yolundan kifayət qədər fərqlənir. O, universiteti bitirib daha sonra biznes qurmaq əvəzinə hələ yeniyetmə yaşlarında məktəbdən ayrılaraq texnologiya sahəsində öz şirkətini yaratmağa qərar verib.
Məktəbdən ayrılıb ilk şirkətini qurdu
Dacombe 2017-ci ildə, təxminən 17 yaşında olarkən orta məktəbi yarımçıq qoyaraq CoMind adlı startapı qurdu. Şirkətin əsas məqsədi insan beyninin fəaliyyətini qeyri-invaziv üsullarla izləmək və tibbi müayinələrdə istifadə oluna biləcək yeni texnologiyalar hazırlamaq idi.
CoMind xüsusilə beyində qan axını və kəllədaxili təzyiq kimi vacib göstəricilərin kəllə sümüyündə dəlik açmadan ölçülməsi üzərində işləyirdi. Şirkətin texnologiyası aşağı güclü lazer işığından istifadə etməklə beyin haqqında məlumat toplamağı hədəfləyir.
Dacombe daha sonra universitet təhsilindən də imtina edərək sahibkarlığa tam şəkildə fokuslandı. 2022-ci ildə o, məşhur Thiel Fellowship proqramına qəbul edildi. Bu proqram gənc sahibkarlara universitet əvəzinə öz texnoloji layihələri üzərində işləmək imkanı yaradır.
İkinci şirkət: süni intellekt çipləri
Dacombe-un ən böyük uğuru isə sonradan gəldi.
2024-cü ildə o, Olix adlı yeni şirkəti qurdu. Şirkət süni intellekt sistemləri üçün yeni nəsil çiplər hazırlayır. Məqsəd xüsusilə AI modellərinin cavab yaratması kimi tanınan inference proseslərini daha sürətli və enerji baxımından daha səmərəli etməkdir.
Olix ənənəvi GPU yanaşmasından fərqli texnologiyaya fokuslanır. Şirkətin diqqət çəkən istiqamətlərindən biri optik məlumat ötürülməsi və xüsusi AI hesablama arxitekturasıdır.
Şirkətin dəyəri 3,3 milyard dollara çatdı
2026-cı ilin avqustunda Olix böyük investisiya raundundan sonra təxminən 3,3 milyard dollar dəyərində qiymətləndirildi.
Şirkət yeni raundda 312 milyon dollar investisiya cəlb etdi. İnvestorlar arasında Arm, Hudson River Trading, Netflix-in həmtəsisçisi Reed Hastings və ABŞ-ın Fundomo investisiya şirkəti də yer aldı. Böyük Britaniya hökumətinin Sovereign AI fondu da şirkəti dəstəkləyən investorlar sırasındadır.
Dacombe-un Olix-dəki payının təxminən 30 faiz olduğu bildirilir. Bu qiymətləndirmə onun şəxsi sərvətini milyard dollarlıq səviyyəyə çatdırıb. Forbes onu 25 yaşında Avropanın ən gənc öz sərvətini özü qazanmış milyarderi kimi təqdim edir.
Amma onun sərvəti yalnız Olix-dən gəlmir
Dacombe hələ də ilk şirkəti CoMind ilə əlaqəsini davam etdirir. Forbes-in məlumatına görə, onun CoMind-də təxminən 12 faizlik payı qalır.
CoMind də ciddi investisiya cəlb edib. Şirkət 2025-ci ilin avqustunda 102,5 milyon dollar maliyyə topladığını açıqlamışdı. Hazırda şirkət beyin monitorinq texnologiyasının klinik sınaqları üzərində işləyir və kommersiya məhsulunun 2027-ci ildə təqdim olunması planlaşdırılır.
Nvidia ilə rəqabət etmək istəyir
Dacombe-un yeni şirkətinin qarşısında isə daha böyük hədəf dayanır.
AI bazarında Nvidia hazırda ən güclü çip istehsalçılarından biridir. Olix isə süni intellekt üçün daha ixtisaslaşmış və enerji baxımından səmərəli hesablama sistemləri hazırlamaqla bu bazarda öz yerini tutmağa çalışır.
Financial Times-ın məlumatına görə, Olix artıq 140-dan çox əməkdaşa sahibdir və şirkət yeni çiplərinin dizaynını 2026-cı ildə tamamlamağı, məhsullarını isə 2027-ci ildə təqdim etməyi planlaşdırır.
Uğurun arxasında nə dayanır?
James Dacombe-un hekayəsini maraqlı edən yalnız onun 25 yaşında milyarder olması deyil. Əsas diqqət çəkən məqam onun iki tamamilə fərqli, lakin yüksək texnologiyalı sahədə şirkət qurmasıdır.
İlk layihəsi beyin monitorinqi və tibbi texnologiyaya, ikinci layihəsi isə süni intellekt çiplərinə yönəlib.
Onun karyerası göstərir ki, müasir texnologiya dünyasında böyük şirkət qurmaq üçün ənənəvi karyera yolundan keçmək yeganə seçim deyil. Lakin Dacombe-un uğurunun arxasında yalnız yaşının az olması dayanmır. Onun şirkətləri böyük investorların maliyyəsini, güclü mühəndis komandalarını və uzunmüddətli texnoloji araşdırmaları bir araya gətirib.
25 yaşında milyard dollarlıq sərvətə çatan James Dacombe indi daha böyük sınaq qarşısındadır: Olix-in milyardlarla dollar dəyərində olan şirkət kimi deyil, həqiqətən qlobal AI çip istehsalçısı kimi uğur qazanıb-qazanmayacağı.
